• De gemiddelde consument

    19 January 2016, 17:37

Misleiding van de consument vindt men ook vaak terug in reclames. Daar worden producten ook vaak mooier gepresenteerd dan dat zij daadwerkelijk zijn. Een zekere mate van overdrijving mag omdat consumenten hier op berekend zouden zijn. Misleiding mag echter niet. Wanneer is er echter sprake van misleiding?

Indien reclame wordt gemaakt voor een levensmiddel dient de producent dit af te stemmen op de ‘gemiddelde consument’. De ‘gemiddelde consument’ bepaalt immers of een reclame door de beugel kan in verband met eventuele misleiding. Voor een producent van levensmiddelen is daarom van belang om te weten wie nu de ‘gemiddelde consument’ is en hoe de toezichthoudende instanties hier invulling aan geven

Het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJEU) heeft in 1998 uitgemaakt wat er wordt verstaan onder de ‘gemiddelde consument’ namelijk de gemiddeld geïnformeerde, omzichtige en oplettende gewone consument.

De Reclame Code Commissie (RCC) heeft dit criterium in haar uitspraken vorm gegeven. Een bepaalde mate van ‘misleiding’ is blijkens de uitspraken van de RCC toegestaan. Als voorbeeld kan worden genoemd de zaak tegen Coolbest, producent van vruchtensappen. Op de verpakking van het pak vruchtensap met de benaming ‘VitaDay Mango & Passion’ stond een mango  en een passievrucht afgebeeld. Uit de lijst van ingrediënten achter op de verpakking bleek echter dat er maar 5% mango en 3 % passievrucht aanwezig was in het drankje. Een ander voorbeeld is de ‘amandelcake’ die wordt verkocht bij Albert Heijn. Uit de ingrediëntendeclaratie blijkt dat er geen enkele amandel in het product zit.

In het geval van Coolbest heeft de RCC bepaald dat de verpakking niet misleidend is omdat op de verpakking duidelijk is aangegeven in welke hoeveelheid de mango en passievrucht aanwezig is in het product. Kortom, de RCC gaat ervan uit dat een ‘gemiddelde consument’ de verpakking leest en op basis daarvan de beslissing maakt om een product al dan niet te kopen. Als de ingrediëntendeclaratie klopt dan is er niet snel sprake van misleiding, aldus de RCC.

Vorig jaar is echter een uitspraak van het HvJEU gewezen waaruit volgt dat de juistheid van de ingrediëntendeclaratie niet meer voldoende is om te oordelen dat er geen sprake is van misleiding. Wat was er aan de hand? De zaak speelt zich af in Duitsland. Daar werd thee verkocht met de smaak framboos en vanille. Op de verpakking werden ook frambozen en vanillebloesem afgebeeld. Uit de ingrediëntendeclaratie bleek echter dat er geen framboos of vanille in het product zat, ook niet in de vorm van een aroma. Het HvJEU oordeelde dat er in dit geval toch sprake kon zijn van misleiding ondanks dat de ingrediëntendeclaratie duidelijk aangaf dat er geen framboos of vanille in het product zat. In dit geval kon worden geoordeeld dat de ingrediëntendeclaratie onvoldoende kon zijn om een verkeerde indruk weg te nemen. Als er prominent frambozen en vanillebloesem worden afgebeeld dan schept dat bepaalde verwachtingen bij de consument. Het HvJEU legt dus een relatie tussen de ingrediëntendeclaratie en de overige elementen op de verpakking.

Het verschil met de Coolbest zaak is dat in de Coolbest zaak er slechts een beperkt deel van de getoonde vruchten in het drankje zat, terwijl in de Duitse thee zaak niets van de getoonde vruchten in de thee zat. Of het HvJEU in de Duitse thee zaak anders geoordeeld zou hebben als net als in de Coolbest zaak er wel vruchtenbestanddelen beperkt in de thee zouden hebben gezeten, is onduidelijk.

Kortom, ook al staat er duidelijk op de ingrediëntendeclaratie wat er in het product zit, dan nog  kan er sprake zijn van misleiding indien een ingrediënt prominent wordt afgebeeld terwijl dit niet in het product zit. Met deze uitspraak in het achterhoofd zou Albert Heijn wellicht haar ‘amandelcake’ uit de schappen dienen te halen of de naam van het product dienen aan te passen.

Zie hieronder de mogelijk misleidende verpakking van de Duitse theefabrikant:

 

 

M. Feenstra Lawton Advocaten (c) 2016

Dit bericht is puur informatief van karakter. Aan de inhoud van dit bericht kunnen geen rechten worden ontleend. De inhoud van dit bericht geldt niet als juridisch advies. Voor het gebruik hiervan is Lawton niet verantwoordelijk.